Governance & risicomanagement

Governance

Corporate governance gaat over zorgvuldig bestuur, adequaat toezicht en transparante verantwoording. Een belangrijk aspect daarvan is het vinden van een goed evenwicht tussen ondernemerschap, controle en risicobeheersing. Bij DELA Natura organiseren we onze activiteiten vanuit een visie die gericht is op de continuïteit en de belangen van de coöperatie en haar leden op lange termijn.

DELA Natura is onderdeel van DELA Groep en vervult de rol van verzekeraar. De corporate governance van DELA Groep stoelt enerzijds op de cultuur van onze organisatie en anderzijds op wet- en regelgeving en best practices. Zo kan DELA voldoen aan verordeningen en richtlijnen vanuit de Europese wetgever zoals Solvency II, nationale wetgeving zoals de Wet financieel toezicht en beleidsregels vanuit de toezichthouders. In dit hoofdstuk worden de belangrijkste aspecten van de governance van DELA Groep toegelicht. Uit deze toelichting blijkt de positie van DELA Natura. 

Juridische structuur

DELA Coöperatie U.A. (verder: 'DELA coöperatie')  is een coöperatie die in 1937 is opgericht en tot doel heeft:

  • haar leden met raad en daad bij te staan, zodat zij hun toekomst zo zorgeloos mogelijk tegemoet kunnen zien;
  • voor haar leden en medeverzekerden een waardige en betaalbare uitvaart te waarborgen;
  • de reputatie van de levensverzekeringsmarkt en die van het uitvaartwezen te bevorderen.

 

Structuur

Vereenvoudigde weergave

Structuur

Toelichting

  • 1: afgekort "DELA" (enkelvoudig) of "DELA Groep" (geconsolideerd). Bestuursleden: zie personalia
  • 2: afgekort "DELA Holding" (enkelvoudig) of "DELA Holding Groep" (geconsolideerd). Zelfde bestuursleden als DELA Coöperatie U.A., zie personalia
  • 3: afgekort "DELA Natura" (enkelvoudig) of "DELA Natura Groep" (geconsolideerd)
  • RVC: in personele unie voor deze drie entiteiten, zie personalia

 


DELA is een coöperatie met uitgesloten aansprakelijkheid voor de leden. De coöperatie wordt gevormd door alle verzekerden die bij het aangaan van een verzekering, die is ondergebracht in de coöperatie, tevens lid worden van de coöperatie.

Onder DELA Coöperatie U.A. ressorteert DELA Holding N.V. De bestuurders van de coöperatie zijn tevens de bestuurders van DELA Holding N.V.

Onder de holding vallen drie hoofdvennootschappen: DELA Natura, DELA Uitvaartverzorging N.V. en DELA Holding Belgium N.V.

In DELA Natura zijn de Nederlandse, Belgische en Duitse verzekeringsactiviteiten ondergebracht. In DELA Uitvaartverzorging N.V. zijn de uitvaartactiviteiten voor Nederland ondergebracht. De Belgische uitvaartactiviteiten zijn ondergebracht bij de hoofdvennootschap DELA Holding Belgium N.V. De hoofdvennootschappen kennen dochters en deelnemingen.

DELA Holding N.V. is steeds bestuurder bij de hoofdvennootschappen. Elke hoofdvennootschap is steeds bestuurder bij een dochtervennootschap. Per vennootschap kan daarnaast een directeur zijn aangesteld. De bevoegdheden van de directeur zijn per vennootschap vastgelegd in de statuten van de vennootschap, in de bevoegdhedenregeling van DELA van het desbetreffende bedrijfsonderdeel en blijken uit de inschrijvingen bij de Kamer van Koophandel.

Het inschrijvingsnummer van DELA Coöperatie bij de Kamer van Koophandel is 17012026.


Leden

Alleen natuurlijke personen kunnen lid zijn van de coöperatie. Om lid te kunnen zijn, dienen zij met één of meer dochtermaatschappijen een aangewezen (verzekerings)overeenkomst te hebben gesloten. Medeverzekerden op de hierboven genoemde overeenkomsten kunnen lid worden van de coöperatie indien zij daartoe de wens te kennen geven.

De coöperatie is verdeeld in afdelingen. Het aantal, de namen en grenzen van de afdelingen worden in het huishoudelijk reglement beschreven. Ieder lid van de coöperatie behoort tot een afdeling.

Leden van de coöperatie kunnen vanwege hun verdiensten voor de coöperatie op voordracht van de raad van commissarissen door de algemene vergadering tot erelid worden benoemd.

Algemene vergadering

DELA Holding N.V. is aandeelhouder en vormt de algemene vergadering van DELA Natura. DELA Groep is op haar beurt weer aandeelhouder van DELA Holding.

De algemene vergadering fungeert als 'aandeelhouder' en wordt gevormd door uit de leden van de coöperatie gekozen personen. De algemene vergadering bestaat uit 36 leden en 36 plaatsvervangende leden. Zowel de leden als plaatsvervangende leden wonen twee keer per jaar de vergaderingen bij.

In de vergadering worden de belangrijke zaken over coöperatie DELA besproken. Dit zijn bijvoorbeeld:

  • De begroting van het komende jaar;
  • Het jaarverslag van het af te sluiten boekjaar;
  • Het vaststellen van de jaarrekening en het decharge verlenen aan het bestuur en de raad van commissarissen;
  • Goedkeuring van aanpassingen in de verzekeringsproducten van DELA, die betrekking hebben op alle verzekerden. Een voorbeeld hiervan is de jaarlijkse premieverhoging;
  • Benoemingen van bestuurders en commissarissen.

Verder wordt de algemene vergadering gevraagd om mee te denken over belangrijke ontwikkelingen voor de coöperatie. Daarnaast staan bijvoorbeeld zaken als het DELA fonds of de klachtenafhandeling op de agenda.

Om lid van de algemene vergadering te kunnen worden moet iemand vijf jaar of langer lid zijn van coöperatie DELA.

Vertrouwenscommissie

Naast de algemene ledenraad fungeert een vertrouwenscommissie, bestaande uit vier leden, allen door de algemene vergadering uit haar leden gekozen.

Taak
De vertrouwenscommissie heeft tot taak om, binnen het kader van de bevoegdheden van de algemene vergadering, een goede samenwerking te bevorderen van de algemene vergadering met het bestuur en met de raad van commissarissen. De vertrouwenscommissie wordt met het oog op haar taak door de raad van commissarissen uitgenodigd om voorafgaand aan iedere te houden algemene vergadering met de raad van commissarissen te vergaderen. Daarnaast vergadert de vertrouwenscommissie minimaal 1 keer per jaar met alleen het bestuur van de coöperatie.

Zittingstermijn
Elk lid van de vertrouwenscommissie wordt gekozen voor een periode van maximaal vier jaar. Ieder jaar treedt één lid af volgens een door de commissie op te stellen rooster van aftreden. Een aftredend lid is direct herkiesbaar. De maximale zittingstermijn in de vertrouwenscommissie is twaalf jaar.


Raad van commissarissen

Samenstelling
De raad van commissarissen bestaat uit een door die raad te bepalen aantal van ten minste vijf en ten hoogste zeven natuurlijke personen. Indien mogelijk zijn twee commissarissen afkomstig zijn uit de leden of plaatsvervangend leden van de algemene vergadering. De samenstelling van de raad van commissarissen is zodanig dat de combinatie van ervaring, deskundigheid en onafhankelijkheid van zijn leden voldoet aan de profielschets en de raad in staat stelt zijn diverse verplichtingen te voldoen.  

Profielschets
De raad van commissarissen heeft een profielschets opgesteld van zijn omvang en samenstelling, rekening houdend met de aard van de onderneming, de werkzaamheden en de gewenste deskundigheid, ervaring en onafhankelijkheid van zijn leden. De raad van commissarissen evalueert deze profielschets periodiek. 

Benoeming
De commissarissen worden op voordracht van de raad van commissarissen benoemd door de algemene vergadering.

Taken
Tot de taken en verantwoordelijkheden van de raad van commissarissen wordt onder meer gerekend: het houden van toezicht en controle op en het adviseren van het bestuur omtrent de realisatie van de doelstellingen van de coöperatie, de strategie en de risico’s verbonden aan de ondernemingsactiviteiten, de opzet en werking van de interne risicobeheersing en controlesystemen, het financiële verslaggevingsproces, de naleving van de wet- en regelgeving en het risicobeleid. Daarnaast zorgt de raad voor het naleven en handhaven van de corporate governance structuur, het goedkeuren van de jaarrekening, begroting en kapitaalinvesteringen, het selecteren en aanstellen van de externe accountant en actuaris, het goedkeuren van de risicobereidheid, het voordragen van leden van het bestuur voor benoeming en ontslag en het vaststellen van het beloningsbeleid. De raad selecteert en draagt zijn leden voor benoeming voor aan de algemene vergadering. Ook toetst de raad het beloningsbeleid en evalueert het functioneren van het bestuur. De voorzitter van de raad is aanspreekpunt voor vermeende onregelmatigheden die het functioneren van leden van het bestuur betreffen.

Bij de vervulling van hun taak richten de commissarissen zich naar het belang van de coöperatie en de met haar verbonden ondernemingen. Zij maken een zorgvuldige afweging van de belangen van de diverse stakeholders van de coöperatie waaronder leden en medewerkers. De raad van commissarissen is zelf verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn functioneren.

Reglementen
De raad van commissarissen kent een intern reglement, waarbij regels worden gegeven omtrent de besluitvorming van de raad van commissarissen. Het reglement wordt opgesteld door de raad en vastgesteld door de algemene vergadering. Het reglement dient ter aanvulling op de regels en voorschriften die op de raad van commissarissen van toepassing zijn op grond van Nederlands recht en de statuten van de coöperatie. De raad van DELA Natura hanteert het reglement van DELA Groep.

Benoeming, zittingstermijn
Elke commissaris wordt benoemd voor een periode van maximaal vier jaar, met dien verstande dat een commissaris uiterlijk aftreedt na afloop van de eerste algemene vergadering die gehouden wordt nadat vier jaar na zijn laatste benoeming zijn verstreken. Een aftredend lid is direct herbenoembaar, mits de maximale zittingsperiode van twaalf jaar niet is of wordt overschreden.

Commissies
De raad van commissarissen kent een audit- en riskcommissie en een remuneratie- en benoemingscommissie.

Audit- en riskcommissie
De audit- en riskcommissie bestaat uit ten minste drie leden van de raad van commissarissen. In de vergadering van de raad van commissarissen doet zij verslag van haar vergadering. Het aantal leden wordt bepaald door de raad van commissarissen. Het collectief van de leden van de commissie heeft relevante kennis en ervaring op financieel terrein en ten aanzien van administratieve processen en op het terrein van risicomanagement, audit en beleggingen. De raad van commissarissen wijst een van de leden van de commissie aan als voorzitter van de commissie. De voorzitter van de raad van commissarissen mag geen voorzitter van deze commissie zijn.

De commissie is verantwoordelijk voor het voorbereiden van toezicht op de werking van de interne risicobeheersing- en controlesystemen, het naleven van aanbevelingen en de opvolging van opmerkingen van de interne auditfunctie en de externe accountant, de financiering van de vennootschappen en de financiële verslaglegging.

Zij vergadert viermaal per jaar, twee weken voorafgaand aan een vergadering van de raad van commissarissen. In de vergadering van de raad van commissarissen doet zij verslag van haar vergadering. Bij de vergadering van de audit- en riskcommissie zijn tenminste twee bestuurders aanwezig. Ook zijn de tweedelijns riskmanagers en de manager internal audit aanwezig. De manager financial riskmanagement en actuariaat en de manager reporting en control zijn in beginsel aanwezig. De externe accountant is tevens bij ten minste twee vergaderingen van de audit- en riskcommissie per jaar aanwezig.

Remuneratie- en benoemingscommissie
De remuneratie- en benoemingscommissie bestaat uit de voorzitter van de raad van commissarissen en één of meer door de raad van commissarissen uit zijn midden benoemde leden. Het aantal leden van de commissie wordt bepaald door de raad van commissarissen. De voorzitter van de raad van commissarissen is voorzitter van de commissie.

De commissie is verantwoordelijk voor het voorbereiden van beslissingen over benoeming en functioneren van leden van de raad van commissarissen en leden van het bestuur en voor het voorbereiden van beslissingen over de beloning van de raad van commissarissen, van de leden van het bestuur en de medewerkers van de coöperatie, inclusief beslissingen aangaande het beloningsbeleid die gevolgen hebben voor de risico’s en de risicobeheersing van de coöperatie en voor het monitoren daarvan.

Zij vergadert ten minste driemaal per jaar, twee weken voorafgaand aan een vergadering van de raad van commissarissen. In de vergadering van de raad van commissarissen doet zij verslag van haar vergadering. Bij de vergadering van de remuneratie- en benoemingscommissie zijn ten minste twee bestuurders aanwezig evenals de directeur Personeel & Organisatie.

Deelnemingen
De leden van de raad van commissarissen van DELA Coöperatie zijn eveneens aangesteld als commissaris bij DELA Holding N.V. en DELA Natura. Bij DELA Natura is de instelling van een raad van commissarissen verplicht gesteld op grond van de Wet financieel toezicht (Wft).

Beleggingsadviescommissie

DELA heeft een beleggingsadviescommissie (BAC). De BAC heeft een adviserende en toetsende rol richting het bestuur op het gebied van beleggingen. Daarnaast wordt advies gevraagd omtrent beleidsvoorstellen, beleidswijzigingen, en uitvoering van het beleid op dit gebied. Tenslotte worden significante vastgoedtransacties die de EUR 25 miljoen overschrijden ter advies voorgelegd aan de BAC. Als de BAC een advies geeft dat door het bestuur wordt afgewezen, dan dient dit door het bestuur bij de raad van commissarissen te worden gemeld. De BAC heeft ten minste eenmaal per jaar overleg met de raad van commissarissen, het bestuur, de Chief Investment Officer en de directeur van DELA Vastgoedmanagement B.V. De BAC heeft expliciet de rol van adviseur en toetst of de voorstellen consistent, compleet en deugdelijk zijn op rendement en risico. Het bestuur en de raad van commissarissen behouden hun eigen verantwoordelijkheden. De BAC is samengesteld uit minimaal drie externe leden. De leden worden benoemd door de raad van commissarissen op voordracht van het bestuur.


Bestuur

De coöperatie heeft een bestuur. Dit bestaat uit een door de raad van commissarissen te bepalen aantal natuurlijke personen. Het bestuur is, uitgezonderd de beperkingen in de statuten, belast met het besturen van de coöperatie en het beheer van haar vermogen. Het bestuur kan bepalen met welke taak elke bestuurder in het bijzonder is belast. De taakverdeling dient goedgekeurd te worden door de raad van commissarissen.

DELA Natura- en levensverzekeringen N.V.

Een van de deelnemingen van de Groep vormt DELA Natura. Hierin zijn de verzekeringsactiviteiten ondergebracht, inclusief het hierop betrekking hebbend personeel. De RvC van DELA Natura kent dezelfde leden als die van DELA Coöperatie (in personele unie).

DELA Natura staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB) en is geregistreerd onder vergunningsnummer 12000437. Het inschrijvingsnummer van DELA Natura bij de Kamer van Koophandel is 17078393.

Meer informatie over wetgeving die op DELA van toepassing is en over wat de AFM en DNB doet: www.afm.nl en www.dnb.nl.

Zelfstandige bedrijfsonderdelen

De groep kent zelfstandige bedrijfsonderdelen (ZBO’s). Per datum dagtekening van dit jaarverslag kent de DELA Groep drie ZBO’s, zijnde DELA Nederland, DELA België en DELA Vastgoed.

Een ZBO kent een eigen directieteam, dat rapporteert aan het bestuur. Binnen het bestuur is één bestuurslid aangewezen dat als eerstverantwoordelijke optreedt richting een ZBO. Het directieteam heeft een reglement waarin verantwoordelijkheden en bevoegdheden van het team zijn geregeld. Het directieteam van een ZBO draagt zorg voor het uitvoeren van de strategie, stuurt aan en verzorgt managementinformatie ten behoeve van de consolidatie van de groep, draagt zorg voor het afhandelen formele/juridische zaken en voor juiste besluitvorming zoals opgenomen in de statuten van het bedrijfsonderdeel en het reglement. Met dit besturingsmodel is een deskundige en evenwichtige bedrijfsvoering met adequate checks en balances gewaarborgd.

Beleid: voor groep of bedrijfsonderdelen

Beleid dat geldt voor de gehele groep valt onder de verantwoordelijkheid van het bestuur en is groepsbeleid. Beleid dat betrekking heeft op een ZBO valt onder de verantwoordelijkheid van het directieteam van het ZBO. De directieteams van de ZBO’s stellen binnen deze kaders een eigen beleid op. Als groepsbeleid (buiten de beleidsstukken van de tweede en derde lijn) zijn onder andere aangemerkt:

  • Merkenbeleid;
  • IT-beleid;
  • Beloningsbeleid;
  • Securitybeleid (informatiebeveiliging en BCM);
  • Privacybeleid;
  • Kapitaalmanagementbeleid;
  • Beleggingsbeleid;
  • Datamanagementbeleid;
  • ORSA-beleid;
  • ALM-beleid;
  • Beleid interne beheersing.

Activiteiten België

DELA België bestaat uit verzekeringsactiviteiten die zijn ondergebracht in de Nederlandse vennootschap DELA Natura en uitvaartverzorgingsactiviteiten die onderdeel zijn van Belgische vennootschappen (hoofdvennootschap is DELA Holding Belgium N.V.).

DELA België wordt geleid door de CEO van DELA België. De vicevoorzitter van het bestuur vervult de rol van CEO van DELA België. Hij leidt samen met het directiecomité de bedrijfsvoering van DELA België. De CEO van DELA België is, voor wat betreft de verzekeringsactiviteiten, werkzaam binnen de entiteit DELA Enterprises NV. Het betreft een bijkantoor van de Nederlandse entiteit DELA Natura. Dit betekent dat de verzekeringsactiviteiten gevoerd worden onder de vergunning die is afgegeven door DNB en dat, wat betreft het prudentieel toezicht, de activiteiten onder toezicht staan van DNB. Voor wat betreft het gedragstoezicht legt DELA België verantwoording af aan de Belgische Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten Financial Services and Markets Authority (verder: ‘FSMA’).

Activiteiten Duitsland

De marketing- en salesactiviteiten in Duitsland vinden plaats via een bijkantoor in Düsseldorf, Duitsland (artikel 2:115 Wft).  Alle overige activiteiten vinden op het hoofdkantoor van DELA Natura te Eindhoven (DELA Nederland) plaats. In beginsel vallen de activiteiten in Duitsland onder het beleid van DELA Nederland. Het gedragstoezicht vindt plaats door de BaFin in Duitsland.

Integriteit

DELA vindt het van belang dat er voortdurend sprake is van een deskundige en evenwichtige bedrijfsvoering met adequate checks en balances in een juiste cultuur. De cultuur van DELA kenmerkt zich door de waarden betrokken, integer en ondernemend.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid
Het bestuur van DELA is verantwoordelijk voor het verwezenlijken van toereikende waarborgen met betrekking tot een integere bedrijfsvoering. Alle medewerkers zijn verantwoordelijk voor het uitvoeren van een integere bedrijfsvoering.

Beheersing
Compliance stelt een integriteit-risicoanalyse op. Hieruit wordt duidelijk welke integriteitrisico’s DELA loopt en welke beheersmaatregelen zijn getroffen. De interne auditfunctie beoordeelt de adequaatheid van de beheersmaatregelen. Met behulp van een monitoringprogramma wordt bepaald of de beheersmaatregelen in voldoende mate worden nageleefd. De systematische integriteitrisicoanalyse (SIRA) bestaat uit de thema’s organisatieintegriteit, klant-ketenintegriteit, medewerkerintegriteit, persoonsgegevensintegriteit en marktintegriteit. Dit staat beschreven in het document Uitgangspunten SIRA. Er zijn SIRA’s voor DELA Nederland (ook van toepassing op DELA Vastgoed) en SIRA’s voor DELA België, geënt op de Belgische situatie.

Gedragswijzer
Een belangrijk onderdeel van het integriteitsbeleid van DELA is waarborgen dat elke medewerker van DELA integer handelt. Integer houdt in dat de medewerkers eerlijk, open, duidelijk en zorgvuldig zijn. Om nader invulling te geven aan het begrip integriteit door medewerkers is de Gedragswijzer opgesteld. In de Gedragswijzer wordt voor een aantal aandachtsgebieden nader aangegeven welke regels alle medewerkers in acht dienen te nemen ter bevordering van integer handelen. De Gedragswijzer en onderliggende regelingen zijn gebaseerd op interne en externe regelgeving. De Gedragswijzer en regelingen zijn opgesteld voor DELA Nederland en zijn ook van toepassing op de ZBO DELA Vastgoed. DELA België kent een code integriteit met onderliggende regelingen, die specifiek geënt zijn op de Belgische situatie en markt, inclusief Belgische regelgeving, maar wel passend binnen de code en regelingen zoals hieronder beschreven.

In de Gedragswijzer gaat het onder meer om de volgende aandachtsgebieden:

  • Borgen invulling integriteitgevoelige functies;
  • Belangenverstrengeling en corruptie;
  • Ongewenst gedrag;
  • Melden vermoeden van misstanden;
  • Ongeoorloofde mededinging;
  • Privé beleggingstransacties.

Risicomanagement

Risicomanagement draagt rechtstreeks bij aan de langetermijndoelstellingen van DELA waaronder continuïteit, groei, een gezonde financiële positie en een goede dienstverlening tegen acceptabele kosten. Hierbij draagt goed risicomanagement zorg voor inzicht in de gevoeligheden en correlaties van zowel strategische, financiële, operationele als compliancerisico’s, zodat DELA adequaat en daadkrachtig kan anticiperen op ontwikkelingen en daarmee vroegtijdig acties kan nemen ten gunste van de realisatie van de doelstellingen.

Risicomanagementsysteem

DELA heeft als uitgangspunt voor de inrichting van de sturing en beheersing van risico’s gekozen voor het zogenaamde “Three lines of defense-model”. Dit houdt in dat:

  • De eerste lijn primair verantwoordelijk is voor de operaties, de resultaten, naleving van interne controlemaatregelen en effectieve beheersing van risico’s;
  • De tweede lijn adviseert, coördineert, bewaakt en beoordeelt, onafhankelijk van de eerste lijn en of die eerste lijn ook daadwerkelijk zijn verantwoordelijkheid neemt en daarbij opereert binnen de risicobereidheid van DELA;
  • De derde lijn via audits aanvullende zekerheid geeft over de kwaliteit van de interne beheersing.

Om een goede werking van dit model te borgen is de onafhankelijkheid van de tweede en derde lijn een belangrijk uitgangspunt. Dit is dan ook geborgd binnen DELA. In het volgende overzicht is het “Three lines of defense-model” schematisch weergeven.

"Three lines of defense"-model

Risicobereidheid

Om rekening te kunnen houden met de risico’s die voortvloeien uit belangrijke beslissingen, hanteren we als basis onder andere de risicocategorieën zoals die zijn gedefinieerd in Solvency II. Aan de hand van deze risicocategorieën weegt het management van DELA af welke risico’s DELA wil lopen en in welke mate. De resultaten van de afwegingen worden vastgelegd in de risicobereidheid van DELA. De risicobereidheid bestaat uit kwalitatieve statements, risicolimieten en risicotoleranties. DELA zorgt ervoor dat er steeds voldoende kapitaal aanwezig is om tegenvallers op te vangen. Als dat niet kan, nemen we maatregelen om de risico’s te beperken. Met het oog op de ontwikkelingen binnen en buiten DELA evalueren we jaarlijks onze risicobereidheid.

De belangrijkste kwalitatieve statements uit de risicobereidheid zijn:

  • DELA wil haar leden zo veel mogelijk laten meeprofiteren van de winst. Zo blijven de verzekeringspolissen waardevast;
  • DELA neemt marktrisico, rekening houdend met de kenmerken van haar langetermijnverzekeringsverplichtingen en met de ambities om winst te delen en het kernvermogen te verstevigen;
  • DELA is kostenefficiënt;
  • DELA accepteert geen enkele vorm van interne en externe fraude;
  • DELA accepteert geen risico's die de reputatie van DELA wezenlijk in gevaar brengen.

Gehanteerde risicocategorieën

De belangrijkste risicocategorieën die op DELA van toepassing zijn worden hieronder nader toegelicht.

Strategische risico’s

Dit zijn risico’s en onzekerheden die een belemmering kunnen vormen voor de implementatie van de langetermijnstrategie. Deze risico’s kunnen de buitenlandse expansie of het handhaven van het businessmodel waarin het kunnen geven van winstdeling essentieel is, belemmeren. Deze risico’s worden vooral ondervangen door een gedegen strategieproces, begeleid door externe consultants, waarop de raad van commissarissen toezicht houdt. Bij de implementatie worden businesscases gehanteerd om de benodigde investeringen te toetsen en beheersbaar te houden. Daarnaast wordt in de jaarlijkse Own Risk and Solvency Assessment (ORSA) geanalyseerd welke risico’s een potentiële bedreiging vormen voor de continuïteit van DELA. Indien nodig worden voorbereidende maatregelen getroffen. De belangrijkste randvoorwaarden en maatregelen zijn uitgewerkt in het kapitaalbeleid dat jaarlijks geëvalueerd wordt.

De belangrijkste ontwikkelingen die ten aanzien van dit risico in 2018 hebben plaatsgevonden zijn de introductie van een overlijdensrisicoverzekering in Duitsland, start van de ontwikkeling van een uitvaartverzekering in Duitsland alsmede nader onderzoek naar mogelijke verdere internationalisering. De resultaten van de ORSA laten zien dat DELA een solide solvabiliteitspositie heeft in verschillende schokscenario’s.

Financiële risico’s

Winstdelings- en solvabiliteitsrisico’s
Dit betreft het risico dat DELA niet meer aan haar normsolvabiliteit kan voldoen waardoor DELA de bij de leden gewekte verwachtingen ten aanzien van de winstdeling niet waar kan maken. De oorzaak hiervan kan gelegen zijn in de onderliggende risico’s zoals in deze paragraaf beschreven. De solvabiliteitsratio wordt derhalve maandelijks gemonitord en daarnaast evalueert DELA jaarlijks de mogelijke maatregelen om de solvabiliteit en winstdeling op peil te houden.

Marktrisico’s
De waarde van de beleggingen en de waarde van onze verplichtingen hangen af van de ontwikkelingen op de financiële markten, de samenstelling van de beleggingsportefeuille en de kenmerken van de verzekeringsverplichtingen. DELA loopt renterisico omdat de looptijd van vastrentende beleggingen en van de verplichtingen niet met elkaar in overeenstemming zijn (vanwege de lange looptijd van die verplichtingen), maar ook doordat niet alleen in vastrentende waarden wordt belegd. Daarnaast kent DELA beleggingsrisico’s (zoals waardemutaties van aandelen, vastgoed en valuta) die samenhangen met ons businessmodel. Deze marktrisico’s worden onder andere beperkt door ‘Asset Liability Management’-studies, toezicht op beleggingen, spreiding van beleggingen, beleggingsrestricties en selectie en monitoring van professionele assetmanagers. Daarnaast is er bewust voor gekozen om het aandelen- en valutarisico met derivaten te beperken.

Het jaar 2018 stond in het teken van de opbouw van de internationale vastgoed- en infrastructuurportefeuille om zodoende de risico/rendementsverhouding binnen de portefeuille verder te optimaliseren.

Verzekeringstechnische risico’s
Het verzekeringstechnisch risico is het risico dat de omvang en het tijdstip van uitkeringen niet overeenstemmen met de verwachtingen zoals opgenomen in de premiestelling. De belangrijkste zijn daarvan het kortlevenrisico, het ‘onnatuurlijk verval’-risico en het kostenrisico. De werkelijke ontwikkeling van de verzekeringsportefeuille stemt dan niet overeen met de grondslagen zoals gehanteerd bij de premiebepaling waardoor de opgebouwde technische voorzieningen ontoereikend zijn voor de uitkeringen. De verzekeringsportefeuille kent een laag risicoprofiel door de grote omvang van de portefeuille die gespreid is over Nederland, België en Duitsland. Daarnaast zijn er maatregelen die de risico’s beperken zoals het acceptatie – en herverzekeringsbeleid en de kostenreductieprogramma’s.

In 2018 zijn de producten uit hoofde van het jaarlijkse product review proces geëvalueerd. Waar nodig zijn verbeteringen voorgesteld.

Overige financiële risico’s
Naast de markt- en verzekeringstechnische risico’s zijn er nog enkele minder materiële financiële risico’s zoals het tegenpartij- en liquiditeitsrisico. Deze risico’s worden in grote mate beperkt door eisen te stellen aan partijen waar DELA vorderingen op heeft en door het aanhouden van voldoende liquiditeit in de beleggingsportefeuille waardoor DELA op korte termijn aan haar verplichtingen kan blijven voldoen. In 2018 hebben zich ten aanzien van deze risico’s geen bijzonderheden voorgedaan.

Operationele risico’s

Naast de bovengenoemde financiële risico’s kent DELA ook operationele risico’s. Dit zijn risico’s die voortkomen uit invloeden van buitenaf, uit het falen van mensen, processen en systemen of het niet voldoen aan wet- en regelgeving. Onderstaand wordt nader ingegaan op de belangrijkste operationele risicogebieden.

Frauderisico’s
Frauderisico’s zijn de risico’s op verliezen als gevolg van handelingen waarmee wordt beoogd te frauderen, eigendommen te verduisteren of wet- en regelgeving of het ondernemingsbeleid te ontduiken of te omzeilen. Er zijn maatregelen getroffen die deze risico’s beperken. Deze maatregelen zijn onder andere vastgelegd in het fraudebeleid, het inkoopbeleid, interne procedures en interne controles.

Client- en productrisico’s
Dit zijn risico’s op verliezen als gevolg van het onopzettelijk of uit onachtzaamheid niet nakomen van een professionele verplichting naar bepaalde cliënten of als gevolg van de aard of het ontwerp van een product. Met scherpe procedures, protocollen en interne controles worden risico’s op onvolkomenheden in verzekeringsproducten en uitvaartproducten beperkt en wordt de kans op fouten gereduceerd.

Proces- en systeemrisico’s
De procesrisico’s zijn de risico’s als gevolg van het niet goed functioneren van de processen zoals die binnen DELA worden gehanteerd. Met maatregelen als het procesmanagementbeleid, het inkoopbeleid en met interne controles worden risico’s beperkt. Systeemrisico’s zijn de risico’s op verstoring van bedrijfsactiviteiten als gevolg van systeemfalen. Binnen dit risico zijn cyberrisico’s en informatiebeveiliging belangrijke thema’s.  Op basis van maatregelen als het uitbestedingsbeleid, het (IT-) informatiebeveiligingsbeleid, strakke procedures en interne controles worden risico’s op verstoringen beperkt.

Risico’s werkomstandigheden
Dit zijn risico’s die gerelateerd zijn aan de werkomstandigheden van onze medewerkers waarbij gedacht kan worden aan zaken als, gezondheid of veiligheid, maar ook zaken in verband met ongelijkheid of discriminatie. Maatregelen als arbobeleid, periodieke uitvoering van risico-inventarisaties en -evaluaties (RI&E) en protocollen beperken deze risico’s.

Integriteitsrisico’s
Het integriteitsrisico is het gevaar voor aantasting van de reputatie of bestaande of toekomstige bedreiging van vermogen of resultaat als gevolg van ontoereikende naleving van hetgeen bij of krachtens enig wettelijk voorschrift is voorgeschreven. Binnen DELA wordt dit risico in de basis gemonitord vanuit de compliancefunctie op basis van de thema’s in de systematische integriteitsrisicoanalyse. In 2018 is in dit kader veel aandacht besteed aan het voldoen aan de sinds 25 mei 2018 geldende Algemene Verordening Gegevensbescherming.

Reputatierisico
Het reputatierisico is het risico op schade door reputatieverlies. Het reputatierisico wordt beheerst door het actief invulling geven aan reputatiemanagement, met als belangrijke pijler het incidentenmanagement. Hierbij worden mogelijke reputatierisico’s en de bijbehorende uitstralingseffecten tijdig geïdentificeerd en eventuele managementacties tijdig in gang gezet. Ook zijn de ondernemingscultuur en ‘tone at the top’ belangrijke pijlers om dit risico te mitigeren, ondersteund door opleidingsprogramma’s en de administratieve organisatie en interne beheersing.

In 2018 is DELA met betrekking tot dit risico negatief in het nieuws gekomen als gevolg de kwestie rondom het afnemen van digitale vingerafdrukken. Naar aanleiding van de aantijging van vervalsing van vingerafdrukken is een onafhankelijk onderzoek ingesteld. Het onderzoek is in maart afgerond. Uit onafhankelijk onderzoek zijn geen concrete feiten of omstandigheden naar voren gekomen die duiden op incidenten met vingerafdrukken van overledenen bij coöperatie DELA.

Risicomatrix

Het risicoprofiel van DELA is in onderstaande grafiek weergegeven. Hierbij zijn het integriteits- en reputatierisico niet separaat geplot omdat deze resulteren uit of ten grondslag liggen aan de reeds geplotte risico’s.

Tot slot

In 2018 is verder gebouwd aan de professionalisering van risicomanagement binnen DELA. We constateren dat de risicomitigerende maatregelen effectief hebben gewerkt. Daar waar de risicobereidheid werd overschreden, is direct actie ondernomen om binnen de gestelde termijnen weer aan de risicobereidheid te voldoen.